Η πόλη της ιερής πηγής Αρέθουσας, η Χαλκίδα, χτισμένη πάνω στο στενό του Ευρίπου οφείλει την ετυμολογική ρίζα της ονομασίας της στο ουσιαστικό Χαλκός και στα εργαστήρια επεξεργασίας του μετάλλου που υπήρξαν εκεί.
Η αρχαιότερη γραπτή μαρτυρία για την Χαλκίδα παραδίδεται στα Ομηρικά Έπη και συγκεκριμένα στο νηών κατάλογο της Ιλιάδας (Β’, 536-541). Ο Ελεφήνωρ, ένας από τους μνηστήρες της Ωραίας Ελένης, Βασιλιάς των Chalkis, αρχηγός των Αβάντων από την Εύβοια, σύμφωνα με το Έπος τίθεται επικεφαλής των σαράντα πλοίων, που οι άρχοντες του νησιού συνεισφέρουν στον στόλο των Αχαιών, που εκστρατεύει στην Τροία. Ο πρωτοελλαδικός οικισμός της Μάνικας (3000-1900 π.Χ.) ταυτίζεται με την προϊστορική Χαλκίδα. Τη Μυκηναϊκή περίοδο ο οχυρός οικισμός της Γλύφας στη Βοιωτική ακτή, ο θολωτός τάφος στο Πέι, και οι θαλαμοειδείς ταφές στην Αγία Ελεούσα, Παναγίτσα και Καμάρες με σπουδαία κτερίσματα, μας αποδεικνύουν την σημαντική ανάπτυξη της περιοχής.
Στους Γεωμετρικούς χρόνους (γύρω στο 900 π.Χ.) τοποθετείται η δημιουργία του οικισμού στο Βαθροβούνι (ταυτίζεται με τον Κάνηθο, την ακρόπολη των ιστορικών χρόνων), νοτιοανατολικά της σημερινής πόλης, που θα αποτελέσει και τον πυρήνα του πολεοδομικού ιστού της κλασικής Χαλκίδας. Η πόλις διοικείται αριστοκρατικά από τους φεουδάρχες Ιπποβότες, παρά τις προσπάθειες επιβολής τυραννίδας από τους Φόξο και Αντιλέοντα. Συμμετέχει στον αποικισμό της Δύσης ιδρύοντας το Ρήγιο και τη Νάξο στην Κάτω Ιταλία, την Όλυνθο, την Τορώνη και τη Μηκύβερνα στο Βόρειο Αιγαίο. Η σημαντική στρατηγική της θέση θα τη βάλει στο στόχαστρο των Αθηναίων ήδη από τα τέλη του 6ου αιώνα π.Χ.. Συμμετέχει στην Β’ Αθηναϊκή Συμμαχία, αποστατώντας το 446 π.Χ., και ο ίδιος ο Περικλής επικεφαλής του Αθηναϊκού Στόλου την επαναφέρει στην τάξη, εγκαθιστώντας 2.000 Αθηναίους κληρούχους στα εδάφη της. Το 410 π.Χ. αποστατεί για άλλη μια φορά, οχυρώνοντας το στενό του Ευρίπου και αποκτά την ανεξαρτησία της. Το 334 π.Χ. τελεί υπό Μακεδονική πολιτική επιρροή, ενώ στα μισά του 3ου π.Χ. αιώνα η περιγραφή της από τον Ηρακλείδη τον Κρητικό δείχνει μια ισχυρή οικονομικά πόλη με Γυμνάσιο, Θέατρα, δύο λιμάνια και Αγορά γεμάτη καλλιτεχνήματα. Την περίοδο της ρωμαιοκρατίας είναι το μεγάλο εμπορικό κέντρο του νησιού, αν και σταδιακά αρχίζει να χάνει την παλιά της αίγλη. Η Βυζαντινή Χαλκίδα οχυρώνεται με τείχη και τάφρο, ενώ το 1082 ο Αλέξιος Α’ ο Κομνηνός επιτρέπει στους Ενετούς να την χρησιμοποιούν σαν εμπορική σκάλα. Την ίδια περίοδο αρχίζει και η ακμή της Giudecca, της εβραϊκής κοινότητας. Το 1204 την καταλαμβάνουν οι Φράγκοι και από το 1216 περνά στον έλεγχο των Ενετών.
Το 1461 μπροστά στον τουρκικό κίνδυνο η Χαλκίδα, ετοιμάζεται με ενίσχυση της οχύρωσης της να αντιμετωπίσει τους εισβολείς. Στις 12 Ιουλίου του 1470 την καταλαμβάνει ο Μωάμεθ ο Β' και ο τελευταίος Βάιλος, θα μαρτυρήσει, εκτελούμενος δια πριονισμού μπροστά στην έδρα του Λατίνου Πατριάρχη.
Το οθωμανικό Εγριμπόζ διατηρεί την εμπορική αίγλη του Μεσαίωνα. Το 1688 ο Μοροζίνι και Γουλιέλμος Κάινξμαρκ αποτυγχάνουν να την καταλάβουν από τους Τούρκους. Στις 7 Απριλίου 1833 ο εκπρόσωπος της Πύλης Χατζή Ισμαήλ Μπέης παραδίδει την Χαλκίδα στον εκπρόσωπο του Βασιλιά της Ελλάδας Όθωνα Ιάκωβο Νερουλό Ρίζο.
Ο Εύριπος ετυμολογείται από το ευ + ριπή, το ενετικό Negroponte, παράφραση του βυζαντινού Έγριπος των στίχων του Ερωτόκριτου.
Η πόλη αναπτύσσεται ένθεν-κακείθεν του πορθμού, αγκαλιάζοντας με χαρακτηριστικά νεοκλασικά, αλλά και πολυόροφα κτίρια στις δύο ακτές, δίνοντας την αίσθηση ότι διαρρέεται από ορμητικό ποταμό.
Αυτή η σημαντική γεωγραφική θέση της Χαλκίδας, πάνω στον Εύριπο συνδέοντας Βόρειο με Νότιο Ευβοϊκό κόλπο, Μαλιακό και Παγασητικό με το Σαρωνικό και το Νότιο Αιγαίο, μέσω ασφαλούς θαλασσινού περάσματος, την κατέστησε σταυροδρόμι ιδεών και πολιτισμών, ισχυρό έρεισμα κάθε κατακτητή.
Σήμερα η κοσμοπολίτικη Χαλκίδα διοικητικό και εμπορικό κέντρο του Νομού Ευβοίας, σχεδόν προάστιο της Αθήνας, αποτελεί τόπο διασκέδασης και συντόμων αποδράσεων από την καθημερινότητα του Λεκανοπεδίου της Αττικής.
Το παλιρροϊκό φαινόμενο στον πορθμό του Ευρίπου, που είναι παγκόσμια μοναδικό, χαρακτηρίζει με ξεχωριστό τρόπο την πόλη.
Σημεία ενδιαφέροντος:
* Κάστρο Καρά Μπαμπά, κτισμένο στην βοιωτική ακτή της Χαλκίδας από τους Τούρκους, για να ενισχύσουν την αμυντική ικανότητα της Χαλκίδας κατά τον ενετοτουρκικό πόλεμο του 1684.
* Τάφος Σκαρίμπα
* Παραλία: Δημαρχείο, Κόκκινο Σπίτι, Σπίτι με τα αγάλματα
* Άγιος Νικόλαος
* Δημόσια Κεντρική Βιβλιοθήκη
* Δημοτική Πινακοθήκη
* Εργαστήρι Τέχνης και Άγιος Δημήτριος
* Αρχοντικό Κριεζώτη όπου και τα Γενικά Αρχεία του Κράτους Ευβοίας
* Πύργος της σειρήνας (απομεινάρι της Μεσαιωνικής οχύρωσης της πόλης)
* Δικαστικό Μέγαρο
* Στις συλλογές του Αρχαιολογικού Μουσείου Χαλκίδας, ενός διατηρητέου οικήματος των αρχών του 20ου αιώνα, περιλαμβάνονται εκθέματα από τις ανασκαφές της Βάρκας, της Μάνικας, των Θαρρουνίων, των μεγάλων κλασσικών και ελληνιστικών νεκροταφείων της Χαλκίδας, νομίσματα διαφόρων περιόδων από όλο το νησί, ταφικά και αναθηματικά ολόγλυφα από την αρχαϊκή έως και την ρωμαϊκή περίοδο καθώς και επιγραφικές μαρτυρίες από την αρχαιολογική έρευνα σε όλο το νησί.
* Τέμενος Εμίρ Ζάδε και μαρμάρινη κρήνη της ιδίας εποχής
* Οικία της οδού Παίδων
* Πρωτοχριστιανική Βασιλική της Αγίας Παρασκευής
* Οικία Βάιλου Χαλκίδας
* Σχολή Πεζικού
* Στον όρμο Βούρκου (Βουρκάριον της Βυζαντινής περιόδου), από τα ελάχιστα εναπομείναντα καρνάγια
* Ρωμαϊκή Παλαίστρα
* Πηγή Αρέθουσας
* Βιομηχανική αρχιτεκτονική: Κτίριο Γεωργιάδη και Οινοποιείο Αρέθουσα
* Βαθροβούνι: Λαξευτοί τάφοι και Ακρόπολη
* Τάφος Μακεδονικού τύπου και Βωμός στην περιοχή του Αγίου Στεφάνου
* Καμάρες - Ενετικό υδραγωγείο
* Λαογραφικό μουσείο, που στεγάζεται στο μοναδικό απομεινάρι του περίφημου τείχους της πόλης
* Σιδηροδρομικός Σταθμός
* Τεταρτοκύκλια, ότι απέμεινε από τη σύγχρονη διαμόρφωση στην οχυρή νησίδα στο μέσον του Ευρίπου είναι τα δύο, εκ των οποίων το ένα έχει διαμορφωθεί σε αναψυκτήριο
* Λιμάνι Χαλκίδας
* Δημοτική Αγορά – διατηρητέο αρχιτεκτονικό σύνολο του ύστερου 19ου αιώνα.
* Μάνικα
* Γλύφα
* Παραλίες Χαλκίδας: Αστέρια και Ροδιές στη βοιωτική ακτή. Σουβάλα, Κουρέντι, Παπαθανασίου, Λιανή Άμμος.
* Ιππικός Όμιλος στο Πέι, με θαυμάσιες εγκαταστάσεις και αναψυκτήριο.
Εκτύπωση σελίδας
Αποστολή σε φίλο